Grzyby halucynogenne – działanie

Grzyby halucynogenne zawierające psylocybinę, nazywane też grzybami psylocybinowymi, mogą zmieniać postrzeganie otoczenia, emocje i poczucie czasu.

Za ich działanie odpowiada przede wszystkim psylocyna, która powstaje w organizmie z psylocybiny — związku chemicznego występującego naturalnie w tych grzybach. Psylocyna oddziałuje na receptory serotoninowe 5-HT2A w mózgu, wpływając na sposób odbierania i przetwarzania bodźców. W efekcie kolory mogą wydawać się intensywniejsze, czas płynąć inaczej, a myśli i uczucia nabierać większego znaczenia.

Działanie grzybów halucynogennych może obejmować zarówno euforię, jak i lęk, dezorientację czy panikę. Przebieg doświadczenia zależy między innymi od siły działania substancji, stanu psychicznego i otoczenia.

Grzyby halucynogenne: FAQ 

Objawy psychiczne, czyli jak grzyby halucynogenne działają na psychikę? 

Przyjęcie substancji psychodelicznej uruchamia szereg zmian w funkcjonowaniu organizmu, podzielonych na sferę odbioru zmysłowego, stanów psychicznych oraz reakcji somatycznych (pochodzących z ciała). Ponieważ psylocyna działa na te same receptory co serotonina (hormon i neuroprzekaźnik odpowiedzialny m.in. za nastrój), modyfikuje sposób, w jaki układ nerwowy filtruje docierające z zewnątrz sygnały.

"Trip", czyli doświadczenia psychodeliczne 

Całość stanu odurzenia psychodelicznego potocznie nazywa się „tripem” (z języka angielskiego: podróż). Jest to określenie na kilkugodzinny stan odmiennej świadomości, w którym człowiek przechodzi przez różne etapy doznań psychicznych. Pierwsze efekty ujawniają się zazwyczaj po 20–40 minutach od spożycia:

• głębokie przewartościowanie myśli: pojawia się skłonność do intensywnej analizy własnego życia, dotychczasowych decyzji, nawyków oraz relacji z bliskimi. Zwykłe, codzienne myśli nabierają wyjątkowo głębokiego znaczenia;
• huśtawka emocjonalna: w trakcie trwania stanów psychodelicznych nastrój potrafi gwałtownie się zmieniać. W ciągu kilkunastu minut człowiek może przejść od euforycznego śmiechu i zachwytu nad światem do głębokiej zadumy, a nawet nagłego niepokoju;
• zjawisko „rozpuszczenia ego” (utrata poczucia odrębności): przy większych dawkach zanika subiektywne poczucie własnej tożsamości. Człowiek przestaje postrzegać siebie jako osobną jednostkę, a zaczyna odczuwać całkowitą jedność z otaczającym go światem i naturą.

Zmiany w postrzeganiu wzrokowym, słuchowym i odczuwaniu czasu

Substancja zmienia sposób przekazywania impulsów w korze wzrokowej i czuciowej mózgu, doprowadzając do zniekształceń odbieranej rzeczywistości:

• zjawiska wzrokowe: pojawia się tzw. powidok (widzenie smug lub śladów za poruszającymi się obiektami), kontury przedmiotów zaczynają falować lub pulsować, a na płaskich powierzchniach (np. na ścianie czy dywanie) widoczne stają się dynamiczne, powtarzalne wzory geometryczne;
• synestezja (mieszanie się zmysłów): dochodzi do niecodziennego zjawiska, w którym mózg łączy ze sobą różne zmysły. Osoba znajdująca się pod wpływem substancji może odnosić wrażenie, że „widzi” słyszane dźwięki (np. w postaci kolorowych fal) lub „czuje dotyk” barw;
• zaburzenia czasoprzestrzeni: czas przestaje płynąć w zwykły, zegarowy sposób. Dwie minuty mogą być odczuwane jak kilka godzin, co w przypadku trudnych doświadczeń potęguje wrażenie, że dany stan nigdy się nie skończy.

Objawy fizyczne, czyli jak grzyby halucynogenne działają na ciało? 

Mimo że działanie skupia się głównie na psychice, ciało reaguje szeregiem zauważalnych objawów fizycznych:

• rozszerzenie źrenic: oczy stają się wysoce wrażliwe na światło, co potęguje wrażenie jaskrawości i nasycenia barw w otoczeniu;
• dolegliwości żołądkowe: mogą nastąpić nudności, uczucie ciężkości lub wymioty wynikają z dwóch przyczyn: trudno-strawnej budowy surowych grzybów oraz faktu, że w ludzkim układzie pokarmowym również znajdują się receptory serotoninowe, które reagują na substancję.
• układ krążenia i mięśnie: następuje umiarkowany wzrost tętna i ciśnienia krwi, pojawiają się dreszcze, uczucie osłabienia kończyn (tzw. „ciężkie nogi”) oraz delikatne drżenie mięśni.

Skutki niepożądane i zjawisko „bad tripu” (złotego/złego stanu)

Pojęcie „bad trip” (zła podróż) oznacza trudne, traumatyczne doświadczenie psychodeliczne. Pojawia się ono zazwyczaj w wyniku przyjęcia zbyt dużej dawki, złego stanu psychicznego przed zażyciem lub przebywania w nieprzyjaznym, głośnym otoczeniu:

• Napady paniki i paranoja: Człowiek zaczyna odczuwać paraliżujący strach, wrażenie utraty zmysłów (lęk przed zwariowaniem), lęk przed śmiercią lub nieuzasadnioną nieufność i podejrzliwość wobec osób znajdujących się w pobliżu.
• HPPD, czyli retrospekcje (flashbacki): U niektórych osób, nawet po upływie tygodni lub miesięcy od zażycia, mogą sporadycznie powracać krótkotrwałe zaburzenia wzrokowe (np. widzenie smug światła), co w medycynie określa się jako poinfekcyjne zaburzenie percepsji psychodelicznej (Hallucinogen Persisting Perception Disorder).